Wapen je tegen het perfectionisme-virus

Perfectionisme lijkt soms wel een virus. Misschien niet zo opvallend als het coronavirus, maar wel behoorlijk besmettelijk. Een virus in verschillende varianten, waar sommige vrouwen gevoeliger voor zijn dan andere. Gelukkig valt er wel wat tegen te doen, bijvoorbeeld door het korte coachtraject Gelukkig-niet-Perfect.

Het is echt frappant hoeveel vrouwen zichzelf omschrijven als perfectionistisch. Het zit misschien ook ingebakken in onze huidige cultuur, niet in het minst dankzij alle sociale media, waar je de meest mooie foto’s voorbij ziet komen van perfecte ontmoetingen, uitstapjes en andere hoogtepunten. Veel vrouwen lijken weinig problemen te hebben met hun perfectionisme. Tja, zo ben ik nu eenmaal, hoor ik ze dan zeggen. En natuurlijk is het goed om jezelf te accepteren, met je sterke en zwakke punten. Maar perfectionisme is niet een onveranderlijke karaktereigenschap. Het is meer te vergelijken met een virus dat in onze huidige samenleving rondwaart. Een virus dat je laat denken dat je de lat altijd heel hoog moet leggen. Een virus waar de een gevoeliger voor is dan de ander. Een virus dat zeker niet zo onschadelijk is als mensen het soms doen lijken. Het kan leiden tot een heleboel stress en soms zelfs tot een burn-out.

Een virus in je denken

Wanneer mensen gevraagd wordt om een negatieve eigenschap van zichzelf te noemen, bijvoorbeeld tijdens een sollicitatiegesprek, dan is ‘perfectionisme’ waarschijnlijk het meest gegeven antwoord. Dat is ook niet zo gek, want daarmee wijs je indirect op een positieve eigenschap van jezelf, namelijk het feit dat je ervan houdt om nauwkeurig, grondig en zorgvuldig te werk te gaan, en echt kwaliteit te leveren. En dat is inderdaad een mooie eigenschap, waar je trots op kunt zijn. De kunst is alleen om die eigenschap flexibel in te zetten en alleen zo grondig te werk te gaan als de situatie daar echt om vraagt en je daar ook echt de tijd en ruimte voor hebt. Het probleem bij perfectionisme is dat die flexibiliteit in zekere mate ontbreekt. Vrouwen die veel last hebben van perfectionisme, willen het liefst èlke taak zo goed mogelijk voltooien, tot in de laatste detail, of het nu gaat om een grote en belangrijke taak of een kleine en onbelangrijke taak, zowel op momenten dat ze daar alle tijd en ruimte voor hebben als op momenten waar dat eigenlijk helemaal niet uitkomt. Dat gebrek aan flexibiliteit is precies datgene wat uiteindelijk leidt tot heel veel stress. Bovendien blijft in het achterhoofd continue de vraag opspelen wanneer iets goed genoeg is. Hoe perfect moet iets eigenlijk zijn?

Meerdere varianten van hetzelfde virus

Net zoals het coronavirus komt ook het perfectionisme-virus ondertussen voor in verschillende varianten, die verschillende klachten kunnen veroorzaken. De ene variant zorgt vooral voor perfectionisme als het gaat om werk, dat vrouwen zo perfect mogelijk willen uitvoeren. Andere vrouwen hebben daar bij hun werk niet zo veel last van, maar vinden het wel heel belangrijk om er altijd perfect uit te zien en een goede indruk te maken op andere mensen. Weer anderen worstelen met name met perfectionisme als het gaat om relaties, om altijd voor mensen klaar te staan en attent te reageren op appjes en berichtjes op sociale media. Of draait het vooral om een perfecte opvoeding van de kinderen of een perfect huishouden. Welke variant van het virus herken je bij jezelf? Het kan goed zijn om dit voor jezelf na te gaan, omdat je er dan ook gerichter mee aan de slag kunt gaan. In mijn coachpraktijk heb ik een speciale test beschikbaar om te achterhalen hoe perfectionistisch je bent op de verschillende levensgebieden om je hiermee te helpen.

Een kinderziekte?

Als je dit patroon van perfectionisme bij jezelf wilt doorbreken, is het belangrijk om je af te vragen wanneer je dit virus hebt opgelopen. Het kan zijn dat het ooit begonnen is al een kinderziekte, waar je nooit helemaal vanaf bent gekomen. Bijvoorbeeld omdat je als kind van je ouders, je leerkracht of je klasgenoten direct of indirect de boodschap meekreeg dat je altijd goed moest presteren. Het kan zijn dat die boodschap in jouw gedachten op de achtergrond nog altijd doorwerkt.

Risicofactoren

Sommige vrouwen zijn gevoeliger voor het perfectionisme-virus dan anderen. Bij corona weten we ondertussen dat bijvoorbeeld overgewicht en diabetes risicofactoren zijn voor een ernstiger verloop van de ziekte. Bij het perfectionisme-virus zijn bekende risicofactoren hoogbegaafdheid en hooggevoeligheid (hoogsensitiviteit). Hoogbegaafdheid is een risicofactor omdat hoogbegaafde mensen in hun jeugd vaak minder ervaringen hebben gehad met slechte prestaties. Hierdoor kan het zijn dat ze minder gewend zijn geraakt aan het maken van fouten, en daar ook minder goed mee om kunnen gaan. Ook hoogsensitieve vrouwen zijn meer geneigd tot perfectionisme, met name als het gaat om relaties. In hun geval heeft dat te maken met het feit dat ze veel meer details in hun omgeving opmerken en gevoelens van andere mensen aanvoelen, en geneigd zijn om daar zo veel mogelijk rekening mee te houden.

Een nieuw medicijn: kort coachtraject Gelukkig-niet-Perfect

Helaas bestaat er geen vaccin tegen het perfectionisme-virus, en ook geen pilletje dat je kunt innemen om ervan te genezen als je eenmaal met het virus bent besmet. Maar gelukkig valt er wel iets tegen te doen. Omdat het perfectionisme-virus vooral zorgt voor ongezonde denkpatronen, kun je aan de slag gaan om deze denkpatronen te doorbreken. Vaak is het wel handig om daar wat hulp bij te krijgen. Vandaar dat ik daarvoor een speciaal kort coachtraject heb ontwikkeld van 5 gesprekken, het korte coachtraject Gelukkig-niet-Perfect. In dit korte traject beginnen we, na de intake, met een test om vast te stellen hoeveel last jij hebt van perfectionisme, en op welke levensgebieden dit vooral speelt. Daarna gaan we samen aan de slag om te bepalen welke perfectionistische gedachten bij jou regelmatig naar boven komen, en leer ik je hoe je zulke denkpatronen kunt doorbreken. Terwijl je daarmee oefent, gaan we ondertussen aan de hand van de Huis van je Leven©-plaat de verschillende levensgebieden bij langs om heel concreet te bepalen wat de impact is van jouw perfectionisme op deze levensgebieden en welke stappen je zou kunnen zetten om dat te veranderen. Wanneer je vermoed dat hooggevoeligheid ook een rol speelt, dan kun je ook kiezen voor het korte coachtraject De-impact-van-jouw-hooggevoeligheid, of voor een coachtraject op maat, waarin we beide thema’s combineren. Stuur me een berichtje via de contactpagina als je meer wilt weten over één van deze coachtrajecten.

Afrekenen met kinderziektes: Een TotalBalance traject

Speelt er in jouw leven meer dan alleen dit perfectionisme-virus? Misschien heeft dit virus ondertussen geleid tot ernstige stressklachten of spelen er daarnaast andere problemen, zoals onverwerkte dingen uit je verleden, werk dat niet bij je past of problemen met bepaalde relaties. In dat geval kan het zinvol zijn om te kiezen voor een TotalBalance traject, een traject waarbij we de problemen echt bij de wortel aanpakken door ook stil te staan bij je verleden, en te kijken hoe jouw persoonlijkheid in elkaar steekt, wat jouw talenten en sterke punten zijn en hoe jij het beste tot je recht komt. Een waardevolle investering die je nog jarenlang zal helpen om keuzes te maken vanuit je hart. Via de contactpagina kun je je aanmelden voor een gratis kennismakingsgesprek, fysiek, telefonisch of online, als je hier meer over wilt weten, of over een van de andere coachtrajecten.