Waarom raakt dit me nog steeds? Over rouw verwerken en omgaan met verlies

Door Els van den Brink, christelijke coach in hartje Zuid Holland

Heb je het gevoel dat een gebeurtenis uit het verleden je nog steeds raakt? Misschien dacht je dat je het allang een plek had gegeven, maar merk je dat verdriet of gemis toch steeds terugkomt. Dat is niet vreemd. Rouw verwerken is vaak minder eenvoudig dan we denken. Verlies kan veel langer doorwerken dan we verwachten, ook als het al jaren geleden is of niet gaat om het overlijden van een dierbare. In deze blog lees je waarom dat zo is en waarom rouw veel meer vormen kent dan we vaak beseffen.

Misschien herken je het wel. Er is iets gebeurd waarvan je dacht dat je het inmiddels wel een plek had gegeven. Toch merk je dat het je nog steeds raakt. Soms heel onverwacht. Door een opmerking, een foto of een gebeurtenis die je terugbrengt naar iets wat je achter je dacht te hebben gelaten.

In gesprekken hoor ik vrouwen dan regelmatig zeggen: “Ik dacht dat ik hier allang overheen was.” En de vraag die daarop volgt is vaak: Waarom raakt dit me nog steeds? Misschien is dat wel een vraag die we onszelf vaker stellen dan we hardop uitspreken.

rouw verwerken — *Foto van Wayhomestudio via Freepik*

Verlies kan vele vormen aannemen

Verlies kan heel verschillende vormen hebben en op heel verschillende momenten in ons leven naar voren komen. Vaak denken we bij verlies vooral aan het overlijden van iemand die ons dierbaar is. Maar verlies kent veel meer gezichten. Niet al dat verlies is zichtbaar voor de buitenwereld. Ik spreek vrouwen die geraakt zijn door het verlies van hun gezondheid, bijvoorbeeld door een chronische ziekte. Andere vrouwen worstelen met het gemis van een partner en het verdriet van kinderloosheid. Sommige vrouwen worstelen met het verlies van een toekomstdroom die nooit werkelijkheid gaat worden. Allemaal vormen van verlies, die veel pijn en verdriet kunnen veroorzaken.

Sommige vormen van verlies zijn voor de buitenwereld duidelijk zichtbaar, andere vormen van verlies draag je vooral alleen, zonder dat veel mensen er weet van hebben.

Rouw is een natuurlijke reactie op verlies

Als in een coachgesprek een vorm van verlies ter sprake komt, laat ik vaak voorzichtig het woord rouw vallen. Heel vaak kijken vrouwen me dan verbaasd aan. Je ziet ze bijna denken: “Maar er is toch niemand overleden?” Toch is rouw veel breder dan dat. Rouw is een natuurlijke reactie op verlies. En juist wanneer je dat beseft, vallen er soms ineens puzzelstukjes op hun plek. Soms vragen ze zich al langer af waarom ze zich zo somber of lusteloos voelen, zonder te begrijpen waar dat vandaan komt. Terwijl dit eigenlijk een heel logische, en zelfs een gezonde reactie is. Rouw helpt om langzaam een nieuwe manier te vinden om met het verlies te leven. Rouw verwerken betekent niet dat je het verlies vergeet. Het betekent dat je stap voor stap leert om met het verlies te leven en er een nieuwe plaats aan te geven.

Rouwen is iets waar wij in onze samenleving nog maar moeilijk mee om kunnen gaan. We vinden het soms moeilijk dat rouw soms ongrijpbaar en onvoorspelbaar is. Verdriet kan op de meest onverwachte momenten naar boven kan komen. En iedereen beleeft het ook weer anders, op een andere manier en in een ander tempo. Bij andere vormen van verlies, zoals het verlies van gezondheid, een onvervulde kinderwens of een gemist toekomstperspectief, zijn we het vaak nog minder gewend om onszelf de ruimte te geven om daarover te rouwen.

Misschien merk je dat je geneigd bent om je verdriet weg te drukken of door te gaan alsof er niets aan de hand is. Dat is heel begrijpelijk. Toch begint rouw verwerken vaak juist met ruimte geven aan alles wat je voelt. We zijn vaak geneigd om sterk te zijn en door te gaan. Maar juist in ons verdriet hoeven we ons niet groot te houden. Ruimte geven aan je verdriet en alle andere emoties die je boven voelt komen, kan juist ook zoveel ruimte geven, dat je gewoon mag zijn wie je bent, met alle pijn en verdriet die je soms voelt.

God schrikt ook niet van onze tranen. Sterker nog, in psalm 56 lezen we dat God onze tranen bewaart in Zijn kruik. Dat beeld laat zien dat geen traan onopgemerkt blijft. Ook het verdriet waar misschien niemand anders iets van weet, is bij God bekend. Al is er geen mens die doorheeft waar jij mee worstelt, God ziet het wel, en leeft intens met je mee. Voor Hem ben jij ontzettend kostbaar en hoef jij je niet groter voor te doen dan je bent en dan jij je voelt op dit moment.

Hoe kun je rouw verwerken?

Al die gevoelens van verdriet, eenzaamheid, boosheid en wat er nog meer kan spelen, verdwijnen niet als je ze negeert. Op allerlei manieren kunnen ze om aandacht blijven vragen en daarmee ook veel energie kosten.

Rouw verwerken begint vaak niet met doorgaan, maar juist met ruimte geven aan verdriet, boosheid en alle andere gevoelens die bij verlies horen.Dat betekent niet dat het verdriet ineens verdwijnt. Maar het kan je wel veel brengen. Je kunt milder naar jezelf kijken, omdat al die gemengde gevoelens er gewoon mogen zijn. Dat geeft rust en begrip voor jezelf. Niet omdat het verdriet verdwijnt, maar omdat er langzaam weer ruimte ontstaat om mét dat verdriet verder te leven.

Een tijdje geleden had ik een aantal gesprekken met een vrouw die worstelde met het verlies van een verbroken relatie. Na afloop schreef ze: “Els sloot aan bij waar ik stond in mijn proces. Ze gaf praktische handvatten en begeleidde mij met veel rust en betrokkenheid. En het was heel waardevol dat God ook een centrale plek had in de gesprekken.”

Misschien hoeft het helemaal niet zo te zijn dat je “eroverheen” komt. Misschien gaat het er niet om dat verdriet verdwijnt, maar dat het een plek krijgt in je leven. Zodat het je niet langer gevangen houdt. Wil je meer lezen over het omgaan met verlies en de manier waarop ik daarin begeleiding bied? Op mijn website vertel ik meer over mijn visie hierop en hoe coaching kan helpen bij verlies.

Je hoeft het niet alleen te dragen

Herken je jezelf hierin? Misschien draag jij ook een verlies met je mee dat nog aandacht vraagt. Misschien een verlies door het overlijden van een dierbare, of een heel ander verlies, zoals een onvervulde kinderwens, een echtscheiding of een niet meer haalbare toekomstdroom. Verlies waarbij je kan voelen dat je het nodig hebt om daarover te rouwen. Maar waarbij het soms ook lastig kan zijn hoe je dat kan doen. Misschien merk je dat rouw verwerken je niet alleen lukt en kun je daar wat hulp bij gebruiken.

Coaching kan daar heel goed bij helpen. Samen onderzoeken we wat jij nodig hebt om rouw te verwerken op een manier die past bij jouw verhaal en jouw tempo. Soms is daar helemaal niet veel voor nodig. Een paar coachgesprekken waarbij we stilstaan bij de impact van jouw verlies. Waarbij we de tijd nemen om te voelen wat dat met je doet en hoe je dat kan verwerken. Op de pagina over rouwcoaching kun je daar nog meer over lezen.

Misschien blijft die vraag nog steeds in je hoofd rondgaan: “Waarom raakt dit me nog steeds?” Hopelijk heeft deze blog je laten zien dat daar soms een heel begrijpelijke verklaring voor is. En dat je daar niet alleen mee hoeft te blijven rondlopen. Wil je daar meer over weten? En gewoon ervaren hoe coaching voelt? Dan ben je van harte welkom voor een gratis Tijd-voor-mij-sessie. Samen kijken we rustig naar jouw verhaal en wat jij nodig hebt.

Plan hier een gratis Tijd voor mij-sessie