Door Els van den Brink, christelijke coach in hartje Zuid Holland
Je weet best dat het belangrijk is om goed voor jezelf te zorgen. Je zegt het misschien zelfs tegen anderen. Waarom lukt het dan zo vaak niet om het zelf te doen? En vul je je vrije avond toch weer met huishoudelijke klusjes? Waarom voelt rust nemen soms zo ongemakkelijk? En ben je steeds weer geneigd om anderen op de eerste plaats te zetten?
Het probleem is meestal niet dat je het niet weet
De meeste vrouwen weten best wel wat gezond voor ze is. Dat het goed is om regelmatig even rust te pakken voor jezelf. Dat het belangrijk is om af en toe even lekker ontspannen op de bank te zitten en bij te komen. Of om iets te doen waar je van geniet en weer van oplaadt, zoals een goed boek lezen, een wandeling maken of creatief bezig zijn. Dat hoef ik ze heus niet te vertellen. Maar toch doen ze het vaak niet.
Veel vrouwen weten ook best wel dat het belangrijk is om grenzen te stellen. Om niet in te gaan op elk verzoek dat op je af komt vanuit je gezin, je vrienden, familie of de kerk. Maar toch is het in de praktijk vaak zo ingewikkeld om nee te verkopen. Zeker als je niet als reden kunt opgeven dat je al met een andere klus bezig bent, maar dat je eigenlijk even behoefte had aan een uurtje helemaal niks.
Houd je zaag scherp
In de praktijk behandelen veel vrouwen zichzelf als de man uit het verhaal dat ik las in het boek van Stephen Covey 1. Deze man was al uren bezig een boom om te zagen, maar schoot nauwelijks op. Een voorbijganger stelde hem de vraag waarom hij niet even stopt om zijn zaag te slijpen, zodat die weer scherper is. De man antwoordde: ‘Daar heb ik helaas geen tijd voor, ik moet nog veel te veel zagen’.
Eigenlijk is dat wat we doen als we geen tijd nemen voor rust en ontspanning. We vergeten om tijd te nemen om onze zaag even te slijpen, om onze batterij even op te laden. En dat terwijl we waarschijnlijk veel effectiever onze taken kunnen uitvoeren als we daar wel even de tijd voor zouden nemen!
Waarom is goed voor jezelf zorgen zo lastig?
Het is dus eigenlijk heel dubbel. We weten best wat goed voor ons is, maar toch doen we het zo vaak niet. Maar waarom? Om dat van jezelf te begrijpen, is het soms nodig om net even wat dieper te graven. Dat is ook wat ik vaak met mensen doe tijdens het Ruimte-voor-mij-coachtraject.
Je bent gewend geraakt om voor anderen te zorgen
Het kan zijn dat je er door de jaren heen helemaal aan gewend bent geraakt om vooral te focussen op de zorg voor anderen. Misschien omdat je door omstandigheden in een situatie terecht bent gekomen waar dat noodzakelijk was. Dat kan bijvoorbeeld te maken hebben met je eigen kinderen die extra zorg nodig hebben. Het kan ook zijn dat je in een rol van mantelzorger terecht bent gekomen. Soms gaat het ook dieper en heb je al van kinds af aan geleerd om voor anderen te zorgen. Dat kan bijvoorbeeld zijn door de situatie waarin je bent opgegroeid.
Je voelt je schuldig als je tijd voor jezelf neemt
Wat ook kan meespelen, is dat je een schuldgevoel ervaart als je tijd neemt voor jezelf. Vaak zit daar een bepaalde overtuiging onder, die je jaren geleden waarschijnlijk al onbewust hebt meegenomen. Misschien heb je in je opvoeding meegekregen dat het belangrijk is om altijd voor anderen klaar te staan. Het kan ook zijn dat dat nooit zo letterlijk tegen jou is gezegd. In dat geval heb je misschien onbewus die conclusie hebt getrokken op basis van wat je om je heen zag.
Je bent het contact met jezelf een beetje kwijtgeraakt
Tot slot kan ook meespelen dat je niet meer zo goed weet en voelt wat je zelf nodig hebt. Als je focus jarenlang vooral bij je kinderen of andere mensen heeft gelegen. Dan is het waarschijnlijk moeilijk om nog te voelen waar je zelf nu eigenlijk nog behoefte aan hebt. Om te weten wat je zelf nu eigenlijk leuk vindt.
Wat zegt de bijbel over voor jezelf zorgen?
Als christelijke vrouw speelt bij dit soort dingen ook nog de afweging hoe je dit moet zien in het licht van de bijbel. En soms kan dat best ingewikkeld zijn. Want wat staat er nu echt in de bijbel, en wat is eigenlijk meer een kwestie van christelijke cultuur? Misschien ben je vanuit je christelijke opvoeding gewend dat je altijd voor anderen klaar moest staan. Het kan zijn dat je dat ook terugzag bij je ouders. Misschien had je ook een vader die altijd weg was voor de kerkenraad. Of had je een moeder die druk was met commissies en ziekenbezoek. Typische voorbeelden van een christelijke cultuur, maar in hoeverre is dit ook een Bijbelse opdracht?
Als je in de bijbel zoekt naar bijbelteksten die hiermee te maken hebben, kom je al snel uit bij het grote gebod: Heb God lief boven alles en je naaste als jezelf. Dat laat zien dat zorg voor jezelf en zorg voor de ander niet tegenover elkaar staan. Als je er goed over nadenkt, is dat ook logisch. Want als je alleen maar voor de ander zorgt, en niet voor jezelf, ben je waarschijnlijk heel snel opgebrand. Zelfzorg is dus zeker niet egoïstisch.
Het voorbeeld van Jezus
In de bijbel zie je dat Jezus dat ook deed. Op verschillende momenten lees je in de evangeliën dat Jezus zich terugtrok om de stilte op te zoeken en te bidden. Zo lees je bijvoorbeeld in Mattheüs 14 dat Jezus de discipelen en de mensenmenigte weg stuurde, nadat hij ze allemaal brood en vis te eten had gegeven. Hij ging daarop de berg op om in afzondering te bidden. Ergens anders lees je dat Jezus gewoon even een dutje doet, terwijl ze aan het varen zijn na een hele dag lesgeven (Mattheus 8). Jezus had die rust en stilte nodig, net als wij.
Kleine stappen maken verschil
Wat kun jij doen om momenten van rust en ontspanning in te bouwen voor jezelf? Eis niet te veel van jezelf, maar begin gewoon in het klein. Blijf gewoon eens vijf minuten in stilte op de bank zitten, op een moment dat je alleen thuis bent. En vul die tijd dan niet met je telefoon. Of maak eens een korte wandeling door de buurt.
Heb je behoefte aan wat meer structuur? Download dan het gratis werkboek Moment voor mij. In vijf dagen neem je elke dag een kort moment van bezinning, met reflectievragen, een oefening, een Bijbeltekst en een gedachte om mee te nemen in je dag.
Merk je dat je hierin steeds weer vastloopt? Dan ben je ook van harte welkom voor een gratis gratis Tijd-voor-mij-sessie .
Lees ook:
