Door Els van den Brink, christelijke coach in hartje Zuid Holland
Je ziet een foto van iemand die alles goed voor elkaar lijkt te hebben. Een mooi gezin, een leuk huis, een fijne vakantie. Voor je het weet vraag je je af waarom het jou niet zo makkelijk afgaat. En voel je een kleine knauw in je zelfvertrouwen.
Vergelijken doen we allemaal. Je ontkomt er niet aan als je kijkt naar de mensen om je heen. De een werkt een dag meer dan jij, de ander heeft net wat meer of minder overgewicht. Maar waarom heeft al dat vergelijken zo vaak een negatieve invloed op ons zelfvertrouwen? En hoe kan je dat voorkomen?
Waarom vergelijken we onszelf eigenlijk?
Vergelijken is heel menselijk. We gebruiken anderen vaak als spiegel om te bepalen hoe we het zelf doen. Volgens psychologen is dat iets wat gewoon ingebakken zit in ons systeem. Als je voor jezelf nadenkt over de vraag wie je zelf bent, en wat je vindt van de keuzes die je maakt, dan kun je dat eigenlijk alleen maar doen door ook te kijken naar andere mensen.
Waarom vergelijken zo vaak ten koste gaat van je zelfvertrouwen
Op zich is vergelijken dus niet persé slecht, maar waarom voelen we ons er dan toch zo vaak minderwaardig en onzeker door? Dat heeft er vooral mee te maken dat we heel vaak een scheve vergelijking maken. Zelf hebben we dat vaak niet door. Heel vaak vergelijken we onze zwakke kanten met de sterke kanten van anderen. We leggen onze mindere momenten naast de topmomenten van andere mensen.
Vergelijken is van alle tijden, maar sociale media hebben het wel veel makkelijker gemaakt. We worden voortdurend blootgesteld aan de successen en hoogtepunten van anderen. En hoewel we in theorie best weten dat sociale media alleen de hoogtepunten laten zien, en meestal geen goed beeld geven van het echte dagelijkse leven, vergeten we dat in de praktijk toch heel vaak. En voelen we ons verdrietig of jaloers op hun ogenschijnlijk betere relatie, betere baan, leukere vrienden en mooiere vakanties.
Wat zit er onder die vergelijking?
Als je zo geneigd bent om jezelf te vergelijken met anderen, en je daar zo onzeker over voelt, kan het goed zijn om er eens bij stil te staan hoe het nu eigenlijk komt dat je dit steeds weer doet. Welke thema’s komen daar vooral bij terug? En welke pijn of welk verlangen zit daar onder bij jou? Juist daar ligt vaak de sleutel. Vergelijken gaat meestal niet alleen over de ander. Het zegt vaak iets over wat jij zelf mist, verlangt of nodig hebt.
Misschien word jij vooral geraakt door plaatjes van gezelligheid met vrienden en familie, omdat jij zelf de verbinding met vrienden en familie soms zo mist. Het kan zijn dat jij telkens plaatjes tegenkomt van mensen die heel succesvol zijn in hun werk of hun bedrijf, en heb je zelf juist het gevoel dat jij daarin faalt. Misschien verlang jij enorm naar meer rust in je leven, en kan je enorm getriggerd worden door verhalen van mensen die vertellen over hun relaxte weekenden. En bij dat alles kan natuurlijk de vraag in jezelf naar boven komen wat je zelf verkeerd doet, waarom het jou niet lukt om dat allemaal voor elkaar te krijgen.
Wat zegt de Bijbel?
Al dat vergelijken kan ons enorm onzeker maken en ten koste gaan van ons zelfvertrouwen. Maar God vergelijkt jou niet met iemand anders. Hij heeft jou uniek gemaakt. Paulus schrijft in zijn brief aan de christenen in de stad Efeze: ‘Want Hij is het die ons gemaakt heeft tot wat wij nu zijn: in Christus Jezus geschapen om de weg te gaan van de goede daden die God heeft voorbereid.’ (Ef 2:10). God heeft jou bedoeld zoals jij nu bent, niet zoals je buurvrouw of je vriendin, maar echt op jouw unieke manier. Dat betekent niet dat je nooit mag groeien of veranderen. Maar wel dat jouw waarde niet afhangt van hoe jij presteert ten opzichte van anderen. En alleen op die manier kan jij zijn zoals God jou heeft bedoeld en de dingen doen die Hij voor ogen heeft.
Hoe kun je stoppen met vergelijken?
Hoe kun je jezelf helpen om niet steeds weer in dezelfde valkuil te stappen en het niet ten koste te laten gaan van je zelfvertrouwen? Ik wil je in deze blog een paar concrete tips meegeven:
- Schrijf eens voor jezelf op wat je eigen sterke kanten zijn. Wat zijn dingen die je in jezelf waardeert en wat je van anderen ook wel eens terughoort? Niet alle sterke kanten zijn even zichtbaar, zeker niet op sociale media, maar daarom niet minder waardevol!
- Beperk je tijd op sociale media en probeer zo min mogelijk gedachteloos te scrollen, het doet meer met je dan je zelf vaak doorhebt.
- Als je merkt dat je toch gaat vergelijken, probeer je zelf dan eens af te vragen wat dit jou vertelt. Welke pijn of verlangen zit daaronder? En kun je misschien een kleine stap zetten om jezelf daarin te helpen?
- Oefen jezelf in dankbaarheid en richt je aandacht op wat God jou heeft gegeven
Vind je het lastig om te ontdekken waar jouw onzekerheid vandaan komt? Of merk je dat vergelijken steeds weer ten koste gaat van je zelfvertrouwen? Tijdens een gratis Tijd-voor-mij-sessie kijken we samen welke patronen daarbij een rol spelen en hoe jij meer kunt gaan leven vanuit hoe God jou heeft gemaakt.
Lees ook:
